Samica górą

2 marca 2011, 13:10

W kawałku bałtyckiego bursztynu sprzed 40 mln lat doskonale zachowała się para kopulujących roztoczy z wymarłego gatunku Glaesacarus rhombeus. Dziś u wielu gatunków tych pajęczaków współżycie kontrolują samce, tymczasem wtedy dominującą rolę spełniała samica.



Związek na wielką odległość

27 stycznia 2016, 14:55

Związku pomiędzy czerwonym karłem a samotnym olbrzymem nie dostrzegano przez lata. Jednak Niall Deacon z University of Hertfordshire zauważył, że obiekty są powiązane grawitacyjnie i mamy do czynienia z najbardziej oddaloną planetą od swojej gwiazdy.


Najstarszy stos kremacyjny Afryki. Unikatowy zabytek łowców-zbieraczy z epoki kamienia

7 stycznia 2026, 10:43

Przed około 9500 laty u stóp góry Hora w północnym Malawi społeczność łowców-zbieraczy skremowała zmarłą kobietę. To najstarsza kremacja w Afryce, najstarszy na świecie stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej osoby oraz jedna z niewielu takich struktur wiązanych ze społecznościami łowiecko-zbierackimi. O ile bowiem znaleziono znacznie starsze szczątki skremowanych ludzi, pochodzące nawet sprzed 40 000 lat, to pierwsze stosy kremacyjne – struktury zbudowane specjalnie na potrzeby pochówku ciałopalnego – pojawiają się w zapisie archeologicznym dopiero 30 000 lat później.


Zdeformowane jądro podwójnie magiczne. Znaleźli zaginioną masę cyrkonu-80

29 listopada 2021, 10:02

Naukowcy z National Superconducting Cyclotron Laboratory (NSCL) oraz Facility for Rare Isotope Beams (FRIB) na Michigan State University rozwiązali zagadkę brakującej masy cyrkonu-80. Zagadkę, na której trop sami zresztą wpadli. Przeprowadzone bowiem w NSCL eksperymenty wykazały, że jądro cyrkonu-80 – w którym znajduje się 40 protonów i 40 neutronów – jest znacznie lżejsze niż powinno być. Teraz teoretycy z FRIB przeprowadzili obliczenia, które dały odpowiedź na pytanie, co dzieje się z brakującą masą.


Uciekinierzy z ogrodów botanicznych

18 marca 2011, 11:24

Ponad połowa najbardziej inwazyjnych gatunków roślin dostała się do nowego środowiska z ogrodów botanicznych. Większość analizowanych spektakularnych ucieczek miała miejsce w okresie od początku XIX w. do połowy wieku XX, jednak nie powinniśmy osiadać na laurach i nadal troszczyć się o biobezpieczeństwo, ponieważ niektóre z nich zdarzyły się później, a pomogły w tym wiatr, woda i zwierzęta (Trends in Ecology).


Te, co chodzą czy pływają?

18 lutego 2016, 12:52

Badania paleontologów z Chin i Wielkiej Brytanii rzuciły nieco światła na tajemnicze tropy, w których zamiast 4 nóg zauropodów odciskały się ślady tylko 2. Wcześniejsze studia sugerowały, że dinozaury te, za duże na chodzenie na dwóch nogach, mogły pływać, wiosłując przednimi albo tylnymi kończynami.


Nowa klasa planet pozasłonecznych

16 marca 2026, 16:11

Na łamach Nature Astronomy poinformowano o odkryciu nowej klasy planet pozasłonecznych, w których, głęboko pod powierzchnią magmowego oceanu, znajdują się olbrzymie ilości siarki. Taka właśnie jest planeta L 98-59 d, którą zbadali naukowcy z Uniwersytetów w Oksfordzie i Groningen. Niezwykłe ciało niebieskie krąży wokół czerwonego karła znajdującego się 35 lat świetlnych od Ziemi. A tym, co przyciągnęło uwagę naukowców była niezwykle niska gęstość planety.


Trzy planety na krawędzi zagłady

18 stycznia 2022, 13:19

Trzy nowo odkryte egzoplanety znajdują się na krawędzi zagłady – informują naukowcy z Instytutu Astronomii University of Hawai'i. Gazowe olbrzymy, zauważone po raz pierwszy przez teleskop kosmiczny TESS, znajdują się na jednych z najbardziej ciasnych znanych nam orbit. Jedna z nich, TOI-2337b, jest tak blisko swojej gwiazdy, że zostanie przez nią zniszczona za mniej niż milion lat


Substancja z mandarynek chroni przed otyłością i zawałem

7 kwietnia 2011, 10:58

Walka z chorobami cywilizacyjnymi to dla wielu naukowców cel numer jeden. Spory entuzjazm wzbudza więc fakt, że nobiletyna, substancja występująca m.in. w mandarynkach, zapobiega otyłości, a także chroni przed cukrzycą typu 2. i miażdżycą tętnic.


Uderzenie asteroidy w Ziemię

Pierwsze wiercenia w kraterze Chicxulub

9 marca 2016, 11:53

Przed 65 milionami lat w półwysep Jukatan uderzyła kilkukilometrowa asteroida. W wyniku zderzenia wyginęły dinozaury i powstał krater Chicxulub. Teraz, po raz pierwszy w historii, wydano zgodę na wiercenia w kraterze


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk